Άνοιξε επίσημα ο εθνικός διάλογος
Την έναρξη του εθνικού διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου κήρυξε από το βήμα της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, απευθύνοντας πρόσκληση σε όλα τα κόμματα, τους εκπαιδευτικούς φορείς, τους γονείς και τους μαθητές να συμμετάσχουν με ευθύνη και πνεύμα συνεννόησης.
Όπως τόνισε, πρόκειται για μια συζήτηση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο μια χώρα πιστοποιεί τις γνώσεις των παιδιών της στο τέλος της σχολικής τους διαδρομής. Ο διάλογος θα διαρκέσει εννέα μήνες, με στόχο έως τα τέλη Νοεμβρίου να έχει διαμορφωθεί τελική πρόταση, ώστε στη συνέχεια να νομοθετηθεί και –όπως επεσήμανε η υπουργός– να επιδιωχθεί ευρύτερη διακομματική στήριξη.
«Τι θέλουμε να σημαίνει το απολυτήριο ενός ελληνικού δημόσιου σχολείου»
Κεντρικό ερώτημα, σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, είναι το περιεχόμενο και η αξία του απολυτηρίου Λυκείου:
«Η εκπαίδευση των παιδιών μας δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση. Ανήκει στο μέλλον της πατρίδας μας», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι απαιτείται ένα σύστημα Παιδείας που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός κόσμου που αλλάζει διαρκώς.
Η υπουργός ξεκαθάρισε ότι το υπουργείο δεν προσέρχεται με έτοιμη μεταρρύθμιση και προειλημμένες αποφάσεις, αλλά με διάθεση σύνθεσης:
«Δεν θέλουμε να αιφνιδιάσουμε. Θέλουμε να τοποθετηθούν όλοι – φορείς, κόμματα, εκπαιδευτικοί, γονείς, παιδιά».
«Γιατί τώρα;» – Το Λύκειο ως προθάλαμος εξετάσεων
Απαντώντας στο ερώτημα «γιατί τώρα», η υπουργός επισήμανε ότι ένα παιδί που ξεκινά σήμερα το σχολείο θα αποφοιτήσει γύρω στο 2040, άρα οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα αφορούν την Ελλάδα του αύριο.
Στηλίτευσε τη σημερινή πραγματικότητα του Λυκείου, σημειώνοντας ότι:
- οι μαθητές της Γ’ Λυκείου απομακρύνονται σταδιακά από το σχολείο,
- η εκπαιδευτική διαδικασία υποτιμάται από την πίεση της ύλης,
- η πραγματική μάθηση μεταφέρεται εκτός σχολείου, στην εξωσχολική υποστήριξη,
- η προετοιμασία για τις εξετάσεις ξεκινά συχνά ήδη από το Γυμνάσιο,
- υπάρχει μεγάλη απόκλιση ανάμεσα σε προφορικούς βαθμούς και γραπτή επίδοση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, το σημερινό σύστημα συχνά μετρά «την επίδοση μιας στιγμής και όχι μια συνεκτική μαθησιακή διαδρομή», με αρνητικές συνέπειες για μαθητές, οικογένειες και την αξιοπιστία του δημόσιου σχολείου.
Να «μετράει» το Λύκειο – Όχι όλα σε μία μέρα
Βασικός στόχος του σχεδιασμού είναι «να μετράει κάθε τάξη του Λυκείου» και η επίδοση να μην κρίνεται σε μία ημέρα.
Στο τραπέζι βρίσκεται η αυξημένη βαρύτητα της Β’ και της Γ’ Λυκείου στον τελικό βαθμό του Εθνικού Απολυτηρίου, ενώ για την Α’ Λυκείου εξετάζεται ο ρόλος της ως «τάξης προσαρμογής».
Παράλληλα, συζητείται το μείγμα προφορικών και γραπτών, με ενδεικτική αναλογία 30% – 70%, πρακτική που εφαρμόζεται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Κεντρικοί πυλώνες της κυβερνητικής πρότασης είναι:
- μικτό σύστημα αξιολόγησης,
- κοινά θέματα,
- εθνικό σώμα βαθμολογητών,
- λιγότερη ύλη και ουσιαστικότερη γνώση.
Λιγότερα μαθήματα – Μείωση ύλης
Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι δεν έρχεται πολλαπλασιασμός εξετάσεων. Αντίθετα, εξετάζεται μείωση των εξεταζόμενων μαθημάτων – από έξι σε τέσσερα στη Γ’ Λυκείου – καθώς και μείωση της εξεταστέας ύλης, με στόχο να ενισχυθεί η ουσιαστική μάθηση και να περιοριστεί η εξουθενωτική προετοιμασία.
Τράπεζα Θεμάτων για όλα τα θέματα
Κομβικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχει η Τράπεζα Θεμάτων. Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει:
- όλα τα θέματα των εξετάσεων να αντλούνται από την Τράπεζα,
- άμεσο εμπλουτισμό με νέο υλικό,
- διαβάθμιση δυσκολίας,
- πολλαπλές τυπολογίες θεμάτων.
Στόχος είναι να ενισχυθεί η διαφάνεια και η ισονομία ανάμεσα στα σχολεία.
Νέα Εθνική Αρχή Εξετάσεων και σώμα βαθμολογητών
Για την ενίσχυση της αξιοπιστίας του συστήματος προβλέπεται η δημιουργία Εθνικής Αρχής Εξετάσεων και εθνικού σώματος βαθμολογητών, με αξιοποίηση της τεχνολογίας για τον εντοπισμό αποκλίσεων και ανισοτήτων ανά περιοχή ή σχολείο.
Κατά τη μεταβατική περίοδο, οι εξετάσεις θα συνεχίσουν να διενεργούνται από τον υφιστάμενο Οργανισμό Εξετάσεων, έως ότου η νέα Αρχή αναλάβει πλήρως.
Ορόσημο το 2027
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο 2027, έτος κατά το οποίο θα εφαρμοστούν νέα βιβλία, νέα προγράμματα σπουδών και το πολλαπλό βιβλίο. Το νέο εξεταστικό σύστημα θα πρέπει να «κουμπώσει» με αυτές τις αλλαγές, ώστε το Εθνικό Απολυτήριο να βασίζεται σε σύγχρονα προγράμματα και όχι σε παρωχημένο υλικό.
Η στάση της αντιπολίτευσης
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Στέφανος Παραστατίδης δήλωσε ότι το κόμμα του θα συμμετάσχει στον διάλογο, ζητώντας αναβάθμιση του Λυκείου, κατάργηση των Πανελλαδικών στη σημερινή τους «άδικη» μορφή και μείωση της οικονομικής επιβάρυνσης των οικογενειών, ασκώντας παράλληλα κριτική στην κυβέρνηση για επικοινωνιακούς χειρισμούς.
Ο Διονύσης Καλαματιανός από τον ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ότι το κόμμα του θα τοποθετηθεί αφού παρουσιαστεί αναλυτικά το κυβερνητικό σχέδιο, εκφράζοντας επιφυλάξεις ως προς το αν οι μέχρι στιγμής κατευθύνσεις συνιστούν πραγματική μεταρρύθμιση.
Επικεφαλής του διαλόγου ο Μ. Σφακιανάκης
Επικεφαλής της Επιτροπής για τον εθνικό διάλογο ορίστηκε ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλης Σφακιανάκης. Το επόμενο διάστημα αναμένεται η εξειδίκευση των θεματικών και η πρόσκληση φορέων για καταθέσεις προτάσεων.