Γράφει ο Χάρης Παπακώστας*
Σε κάθε πόλη και σε κάθε χωριό υπάρχουν μνημεία που λειτουργούν ως ιστορικές ενθυμήσεις και καταγραφές. Τα μνημεία αυτά -είτε πρόκειται για καλλιτεχνικές δημιουργίες, όπως γλυπτά και προτομές, είτε για διατηρητέα κτήρια ή άλλα κατάλοιπα μνήμης- βρίσκονται στον δημόσιο χώρο και αποτελούν τεκμήρια ιστορικής αφήγησης. Τα μνημεία αυτά αναδεικνύουν πτυχές του παρελθόντος και «συνομιλούν» με τους κατοίκους σε καθημερινή βάση. Μέσα από την παρούσα στήλη θα παρουσιάζεται κάθε φορά ένα μνημείο από την πόλη του Αιγάλεω με φωτογραφίες και ένα σύντομο ιστορικό σημείωμα. Στόχος της στήλης είναι να αποτελέσει αφορμή για να (ξανα)γνωρίσουμε τα μνημεία της πόλης μας και να «(ξανα)μιλήσουμε» μαζί τους.
Μνημείο Προς τιμήν των Ηρώων του Πολυτεχνείου
Το μνημείο προς τιμήν των Ηρώων του Πολυτεχνείου στο Αιγάλεω βρίσκεται στην ομώνυμη πλατεία (Ιερά Οδός & Γ. Σούτσου) και είναι αφιερωμένο στους αγωνιστές που εξεγέρθηκαν εναντίον της χούντας των συνταγματαρχών από τις 14 έως τις 17 Νοεμβρίου του 1973. Στις 14 Νοεμβρίου του 1973, φοιτητές και σπουδαστές κατέλαβαν το ιστορικό κτίριο του Πολυτεχνείου που βρίσκεται στην οδό Πατησίων στην Αθήνα. Η κατάληψη αυτή, ενισχυμένη τις επόμενες δύο ημέρες από πλήθος πολιτών, μετατράπηκε σε εξέγερση εναντίον του δικτατορικού καθεστώτος των συνταγματαρχών, το οποίο είχε καταλύσει τη δημοκρατία στη χώρα από την 21η Απριλίου του 1967. Η εξέγερση κατεστάλη με την είσοδο άρματος μάχης στο ίδρυμα, τα ξημερώματα της 17ης Νοέμβρη. Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης υπήρξε πλήθος τραυματιών και νεκρών καθώς, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης, τόσο αστυνομικοί όσο και στρατιωτικοί πυροβολούσαν αδιακρίτως και εν ψυχρώ εναντίον πολιτών στους δρόμους γύρω από το Πολυτεχνείο αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας.
Η κατάληψη του Πολυτεχνείου συνέβαλε αποφασιστικά στην κατάρρευση του δικτατορικού καθεστώτος και αποτελεί ένα διαχρονικό σύμβολο αγώνα για την υπεράσπιση της δημοκρατίας και των δημοκρατικών αξιών. Η βίαιη και δολοφονική καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου από το χουντικό καθεστώς είχε ως αποτέλεσμα -όπως προαναφέρθηκε- πλήθος θυμάτων, νεκρούς και τραυματίες.
Ανάμεσα στους πλήρως ταυτοποιημένους νεκρούς του Πολυτεχνείου συγκαταλέγεται και ο Αιγαλεώτης Μάρκος Καραμάνης. Ο 23χρονος τότε ηλεκτρολόγος βρισκόταν σε ταράτσα πολυκατοικίας στη συμβολή των οδών Πατησίων και Αιγύπτου, όταν δέχτηκε θανάσιμο πυροβολισμό στο κεφάλι από τον ανθυπολοχαγό Ιωάννη Λυμπέρη του 573ου τάγματος πεζικού. Ο νεαρός, κάτοικος Αιγάλεω, επρόκειτο να παντρευτεί σε λίγες ημέρες με την Άννα Ανδρέου, η οποία ήταν τότε έγκυος 3 μηνών. Ο γιος του Μάρκου Καραμάνη γεννήθηκε τον Μάιο του 1974, δυστυχώς όμως δεν γνώρισε πότε τον πατέρα του, ο οποίος είχε δολοφονηθεί λίγους μήνες πριν.
Το μνημείο φιλοτεχνήθηκε το 1980 και είναι έργο του γλύπτη Σώτου Αλεξίου. Πρόκειται για έργο μοντέρνας τέχνης, που αποτελείται από τέσσερις κάθετους μεταλλικούς στύλους και έναν πέμπτο που διέρχεται ανάμεσά τους και επάνω τους είναι τοποθετημένες πέντε επίσης μεταλλικές φιγούρες (πιθανά περιστεριών). Στο παρελθόν ήταν τοποθετημένο στην είσοδο του Δημαρχείου Αιγάλεω, σήμερα όμως βρίσκεται στο κέντρο της πλατείας Ηρώων Πολυτεχνείου στην Ιερά Οδό. Στον χώρο του μνημείου πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στις 17 Νοεμβρίου εκδηλώσεις, υπό την αιγίδα του Δήμου Αιγάλεω και με τη συμμετοχή φορέων και συλλόγων της πόλης. Οι εκδηλώσεις είναι αφιερωμένες στη μνήμη των θυμάτων της δικτατορίας και των ηρώων του Πολυτεχνείου, που, με το παράδειγμά τους, αποτελούν έμπνευση για όλους μας και μας θυμίζουν την ανάγκη του διαρκούς αγώνα που απαιτείται για την υπεράσπιση της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας από όσους ποικιλοτρόπως τις επιβουλεύονται.
