Η ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ, Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΚΑΙ Η ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ
Μετά την διατήρηση των σκληρών μνημονιακών περικοπών στην Αυτοδιοίκηση (κατα 65%), η κυβέρνηση-των διαπλοκών, υποκλοπών και συγκαλύψεων- “ανοίγει” ατζέντα ” μεταρρυθμίσεων” ,νέος Κώδικας, Συνταγματική Αναθεώρηση.
Α. Αν για την Συνταγματική Αναθεώρηση, όσον αφορά την Αυτοδιοίκηση, ο καιρός και οι απόψεις νεφελώδεις, για τον Κώδικα οι απόψεις ξάστερες και η πρόβλεψη καιρού θυελλώδεις άνεμοι και καταιγίδες.
Ενδιαφερον εχει πως τοποθετειται η ΚΕΔΕ. Η πλειοψηφια ως συνεπης υμνητης, παρα τις σωστες επιμερους επισημανσεις, καθε πρωτοβουλιας του ΥΠΕΣ, ανακαλυπτει παντου βελτιωσεις και μικρες νικες. Οι προτασεις και επισημανσεις της μειοψηφιας για ουσιαστικη διεκδικηση των κοινων αποφασεων οταν δεν αγνοουνται ,λοιδωρουνται.
Στην ημερίδα της ΚΕΔΕ για την Συνταγματική αναθεώρηση, παρά τον σκόπιμο αποκλεισμό, που αρνήθηκαν να διορθώσουν, της Αριστεράς
(Κουβέλης συνεισηγητής το 2001) και έγκριτων συνταγματολόγων που ασχολήθηκαν και ασχολούνται με το ζήτημα (Σωτηρέλης, Κοντιάδης Καϊδατζής), οι υπολοιπόμενοι και ιδιαίτερα οι συνεισηγητές της αναθεώρησης του 2001 (της πιο συναινετικής 286 στους 300 βουλευτές) οι κκ Παυλόπουλος και Βενιζέλος, αποδόμησαν πλήρως την προσπάθεια της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Μίλησαν για προχειρότητα και απαξίωση, έλλειμμα!! συνταγματικής ηθικής και προσπάθεια στον Κώδικα, δημιουργίας κυβερνητικών δήμων(Παυλόπουλος) και αντιευρωπαϊκής και αντιθεσμικής παρέμβασης(Βενιζέλος) στο άρθρο 730 (εκδίκαση προσφύγων εργαζομένων). Δείτε στο διαδίκτυο μαζί με την υμνητική εισήγηση του Προεδρείου. Η μέρα με την νύχτα, χωρίς άλλα σχόλια.
Β. Σε σχέση με τον νέο Κώδικα, ο υπουργός Εσωτερικών θεωρεί μεγάλη μεταρρυθμιστική τομή τον τεχνοκρατικό εξορθολογισμό, την ταξινόμηση και καταγραφή εκατοντάδων διάσπαρτων νομοθετικών διατάξεων. Λειτουργικά θετικό, αλλά too little too late.
Αν αναλύσουμε τα άρθρα του Κώδικα κυριαρχεί ο νεοσυγκεντρωτισμός,παρά την πλήρη ενσωμάτωση της Ε.Χ.Τ.Α (ευρωπαϊκή χάρτα τοπικής αυτονομίας,αίροντας επιφυλάξεις σε 2-3 σημεία που είχε ο Ν.1850/89), αυτή ουδόλως απεικονίζεται.
Στα οικονομικά, ισχύει μόνο για την Αυτοδιοίκηση ο μνημονιακός κόφτης άρθρο 446, δεν υπάρχει αναφορά στα δυνητικά έσοδα των ΟΤΑ, στο τέλος ανθεκτικότητας( ο κατ εξοχήν ευρωπαϊκός τοπικός φόρος για διαμονή ,ύψους σήμερα 1,5 Δις). Δημιουργεί δυο Ταμεία ενίσχυσης των Δήμων από θεσμοθετημένους πόρους ΚΑΠ 1%και 0,5% άρθρα 538 και 540 χωρίς συμμετοχή εκπροσώπου! της Αυτοδιοίκησης ενώ άρθρο 543 ο υπουργός μπορεί να διανείμει όπως θέλει το 20% του πρώτου 1% όπως…αντικειμενικά γουστάρει.
Περιορίζει άρθρο 438 στο 3% τους πόρους του Πράσινου Ταμείου για τους ΟΤΑ (τουλάχιστον 10% ζητά η ΚΕΔΕ για περιβαλλοντικές αποκαταστάσεις , εφαρμογή σχεδίων) το οποίο βέβαια διαχειρίζεται …αντικειμενικά ,μετά από γνώμη της ΚΕΔΕ ο ΥΠΕΣ.
Η σχεδιασμένη προσπάθεια μετατόπισης της οργής των πολιτών στους Δήμους, στο άρθρο 459, καθιστά υποχρεωτική και ελεγχόμενη κατασταλτικά,την άμεση χρέωση σε παρόδιους, τόσο του κόστους ανακατασκευής και συντήρησης πεζοδρομίων όσο και μέρους του κόστους απόκτησης κοινόχρηστων χώρων.
Ενώ επικοινωνιακά πολύ μεγάλος ντόρος για το πόσο φορομπήχτες θα είναι οι δήμοι , δημιουργώντας ένα νέο Τέλος ανάπτυξης άρθρα 392-396 από την ενοποίηση δύο υφιστάμενων πόρων για την ιδιοκτησία ΤΑΠ και ΦΗΧ, που εισπράττονται ήδη μέσω ΔΕΗ, δίνοντας την δυνατότητα το 0,35 % επί της αξίας, να γίνει έως 0,70%.
Παράλληλα βέβαια εξαιρεί από την αποκλειστική αρμοδιότητα στους ΟΤΑ, της επιβολής τέλους διέλευσης και προστίμου αποκατάστασης των οδικών δικτύων που γίνονται “καταΐφι” από τις τομές, τις εταιρίες φυσικού αερίου και οπτικών ινών άρθρο 633 εδάφια 7-10. Τόση “αποκέντρωση” και “στήριξη”.
Ενδεικτικό του “εύρους ενσωμάτωσης” της ΕΧΤΑ είναι οτι πουθενά!! δεν υπάρχει η ανάγκη σύμφωνης γνώμης της ΚΕΔΕ ή του οικείου ΟΤΑ, ούτε καν στα ζητήματα τοπικού χωρικού σχεδιασμού και ανάπτυξης. Πολεοδομικά ζητήματα άρθρα 336-339, απουσία ουσιαστικού ρόλου στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, απουσία πρόβλεψης δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου για αυτοπαραγωγή από ΑΠΕ για μείωση κόστους και κοινωνική στήριξη κλπ .
Αν τα συνδυάσουμε, πέραν των άλλων και με την απουσία!! εκπροσώπου στο πειθαρχικό συμβούλιο αιρετών, το παζλ της αντιμετώπισης της Τ.Α ,ως δημοσιοϋπαλληλικού φορέα και όχι ως του δεύτερου πυλώνα του πολιτικοδιοικητικού συστήματος μας, ολοκληρώνεται.
Γ. Άφησα τελευταίο το εκλογικό σύστημα “φρακενστάιν”,της multiple choice, δεύτερης επιλογής δημάρχου, αντί της δημοκρατικής νομιμοποίησης του 50%+1, (ξόρκι στον εφιάλτη της Αθάνας, Δούκας αντί Μπακογιάννη μπρρ). Πιθανότατα σε μεγάλες πόλεις, με ποσοστά γύρω στο 30% θα διοικούν δήμαρχοι με το 60% των εδρών και μια αντιπολίτευση που μόνο αν συμφωνήσει στο σύνολό της θα μπορεί να πάρει πρωτοβουλίες συζήτησης θεμάτων και εναλλακτικών οικονομικών πολιτικών.
Μεγάλο ζήτημα εγκυρότητας, η καθιέρωση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας (προβληματική για την Ευρωπαϊκή θεσμική πραγματικότητα – Συνταγματικό δικαστήριο Γερμανίας, Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Βενετίας κλπ). “Πρωτοπορώντας” δεν προβλέπεται!! συμμετοχή και παρουσία πολιτικού ελέγχου ούτε στην Κεντρική Εφορευτική Επιτροπή ελέγχου λογισμικού ούτε στα κατά τόπους εκλογικά τμήματα.
Άρθρα 66-67. Ειλικρινά, μπορεί να υπάρξει κόκκος εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση του Pretador, των τρολ που “παρείσφρυσαν” στο ΥΠΕΣ και της ομάδας αναλήθειας;
Αναζητούνται εθελόντριες και εθελοντές.
Δ. Αυτό που είναι το πραγματικό ζητούμενο για την προοδευτική, δημοκρατική αντιπολίτευση στα συλλογικά όργανα της Αυτοδιοίκησης και στην κοινωνία, είναι να κυριαρχεί σε κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια η σύγκλιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, η ουσιαστική εφαρμογή των αρχών της εγγύτητας και της επικουρικότητας, της δίκαιης βιώσιμης ανάπτυξης, της εδαφικής και κοινωνικής συνοχής. Η θωράκιση της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ , η Αποκέντρωση των θεσμικών και οικονομικών κρατικών λειτουργιών, με διασφάλιση του δημοκρατικού τρόπου άσκησης των τοπικών δημόσιων πολιτικών και σε περιβάλλον τεχνητής νοημοσύνης.
Εν πολλοίς περιγράφονται στην ΕΧΤΑ, στα άρθρα 101 και102 του Συντάγματος που μπορεί να βελτιωθούν, αν και προϋπόθεση αναθεώρησης του Συντάγματος είναι κατ αρχήν η εφαρμογή του, πράγμα ξένο προς το σημερινό αμαρτωλό καθεστώς της διαφθοράς και της deep fake επικοινωνίας. Καθήκον μας η ανατροπή του, εκλογικά και κοινωνικά.
Δημήτρης Μπίρμπας
Μέλος ΔΣ ΚΕΔΕ, πρώην Δήμαρχος Αιγάλεω
