Γράφει ο Χάρης Παπακώστας*
Σε κάθε πόλη και σε κάθε χωριό υπάρχουν μνημεία που λειτουργούν ως ιστορικές ενθυμήσεις και καταγραφές. Τα μνημεία αυτά -είτε πρόκειται για καλλιτεχνικές δημιουργίες, όπως γλυπτά και προτομές, είτε για διατηρητέα κτήρια ή άλλα κατάλοιπα μνήμης- βρίσκονται στον δημόσιο χώρο και αποτελούν τεκμήρια ιστορικής αφήγησης. Τα μνημεία αυτά αναδεικνύουν πτυχές του παρελθόντος και «συνομιλούν» με τους κατοίκους σε καθημερινή βάση. Μέσα από την παρούσα στήλη θα παρουσιάζεται κάθε φορά ένα μνημείο από την πόλη του Αιγάλεω με φωτογραφίες και ένα σύντομο ιστορικό σημείωμα. Στόχος της στήλης είναι να αποτελέσει αφορμή για να (ξανα)γνωρίσουμε τα μνημεία της πόλης μας και να «(ξανα)μιλήσουμε» μαζί τους.
Η προτομή του Γιώργου Ζαμπέτα
στην πλατεία Δαβάκη
Ο Γιώργος Ζαμπέτας (1925-1992) ήταν ένας από τους σπουδαιότερους μουσικοσυνθέτες της εποχής του και ένας από τους σπουδαιότερους δεξιοτέχνες του μπουζουκιού. Γεννήθηκε στις 25 Ιανουαρίου του 1925 στην Ακαδημία Πλάτωνος και η οικογένειά του καταγόταν από το νησί της Κύθνου. Το 1940 μετακόμισε στο Αιγάλεω (το σπίτι της οικογένειας Ζαμπέτα βρισκόταν στη συμβολή της Ιεράς Οδού και της οδού Σαλαμίνος), με το οποίο ο Γιώργος Ζαμπέτας δέθηκε από την πρώτη στιγμή. Η πόλη του Αιγάλεω ήταν από τις μεγάλες αδυναμίες του μουσικοσυνθέτη και σε αυτόν αποδίδεται και το προσωνύμιο «Σίτυ», με το οποίο συνήθιζε να αποκαλεί την αγαπημένη του πόλη.
Ο Ζαμπέτας ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής τη δεκαετία του ’60. Συνεργάστηκε με μερικές από τις σπουδαιότερες φωνές του ελληνικού τραγουδιού, όπως ο Στέλιος Καζαντζίδης, η Πόλυ Πάνου, ο Δημήτρης Μητροπάνος, η Βίκυ Μοσχολιού κ.ά. Πραγματοποίησε πλήθος εμφανίσεων στα γνωστότερα νυχτερινά κέντρα διασκέδασης της εποχής, συμμετείχε σε περισσότερες από 160 ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, ενώ έκανε και περιοδείες στην Ευρώπη και τις Η.Π.Α. Κατά τη διάρκεια της κατοχής οργανώθηκε στο ΕΑΜ, αλλά αργότερα, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, αποκήρυξε το ΚΚΕ. Μελανό σημείο στην πορεία του αποτελεί η συμμετοχή του στη φιέστα που διοργάνωσε η χούντα για την 1η επέτειο από την επιβολή της δικτατορίας στις 21 Απριλίου του 1968.
Ο Ζαμπέτας, όπως προαναφέρθηκε, έτρεφε μεγάλη αγάπη για το Αιγάλεω, μια αγάπη αμφίδρομη, καθώς και οι Αιγαλιώτες αγαπούσαν (και συνεχίζουν να αγαπούν) πολύ τον Ζαμπέτα. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος Αιγάλεω τον ανακήρυξε Επίτιμο Δημότη το 1988 και έδωσε το όνομά του σε πλατεία της πόλης (στη συμβολή των οδών Σωκράτους και Παπούλια), μετά τον θάνατό του, το 1992. Στην οδό Σαλαμίνος, πλησίον της οικίας Ζαμπέτα, βρίσκεται και το (πρώην;) 9ο Δημοτικό Σχολείο Αιγάλεω, το οποίο είναι γνωστό ως σχολείο Ζαμπέτα, καθώς το ακίνητο ανήκε στον μουσικοσυνθέτη (δυστυχώς, το σχολείο πλέον δεν λειτουργεί, αφού ο χώρος ενοικιάστηκε και δόθηκε στους ιδιοκτήτες παρακείμενου ιδιωτικού σχολείου και μέχρι σήμερα αξιοποιείται ως πάρκινγκ για τα σχολικά οχήματα του ιδιωτικού εκπαιδευτηρίου).
Στις 14 Ιανουαρίου του 2018, στην πλατεία Δαβάκη του Αιγάλεω έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Γιώργου Ζαμπέτα, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Δήμου Αιγάλεω. Η προτομή είναι έργο του διακεκριμένου Κύπριου γλύπτη Γιώργου Μαυρογένη και παραχωρήθηκε στον Δήμο του Αιγάλεω ως δωρεά από το Κοινωφελές Επιστημονικό και Πολιτιστικό Ίδρυμα «Φώτος Φωτιάδης». Η προτομή του Ζαμπέτα είναι τοποθετημένη σε μαρμάρινη στήλη στην οποία αναγράφονται τα εξής: ΔΗΜΟΣ ΑΙΓΑΛΕΩ – ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΜΠΕΤΑΣ – 1925-1992 – ΜΟΥΣΙΚΟΣΥΝΘΕΤΗΣ – ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2017. Αποτελεί μνημείο ιδιαίτερης σημασίας για τους κατοίκους της περιοχής και αποδεικνύει την αγάπη και την περηφάνια τους για τον συνδημότη τους, τον Γιώργο Ζαμπέτα.