Φύλλο 478 εφημερίδας ΑΙΓΑΛΕΩ
Γράφει ο Στάθης Μπάλιας
Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών
Τα προβλήματα του δήμου μας είναι λίγο πολύ κοινά σε όλους σχεδόν τους δήμους της Αττικής: σκουπίδια, έλλειψη πρασίνου, βρώμικα, ακαλαίσθητα ή και σπασμένα πεζοδρόμια, κατεστραμμένο οδόστρωμα, κακοτεχνίες, αφισοκόλληση, ακόμα και από τους ίδιους τους δήμους, διαφημιστικά κάθε είδους και σε κάθε δυνατό σημείο, γκράφιτι και εν γένει βανδαλισμοί του δημόσιου χώρου που ασχημαίνουν τις πόλεις και υποβαθμίζουν τη ζωή μας. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δήμος Αιγάλεω πρέπει να αδρανήσει ή να αδιαφορήσει, επειδή «όλοι κάνουν τα ίδια» ή επειδή οι περισσότεροι δεν κάνουν κάτι για να βελτιωθεί ουσιαστικά ο δημόσιος χώρος. Είναι γεγονός ότι ο δημόσιος χώρος στη χώρα μας δεν έχει την απαιτούμενη φροντίδα και τον σεβασμό ούτε από τους δημόσιους φορείς ούτε από τους πολίτες. Και αυτό είναι φανερό σε όλους όσους δεν έχουν χάσει την ικανότητα να διακρίνουν τα πράγματα υπό την επήρεια της επανάληψης και της διατήρησης του ίδιου, που γεννούν τη συνήθεια και την αδράνεια.
Ο δήμος Αιγάλεω θα μπορούσε να κινητοποιηθεί και να φέρει αποτελέσματα που θα αποτελούσαν υπόδειγμα για τους άλλους δήμους της Αττικής, και έτσι να λειτουργήσουν πολλαπλασιαστικά δημιουργώντας μια δυναμική επωφελή για όλους. Γιατί να μην είναι ο δήμος μας και ο δήμαρχός μας αυτός που θα ταράξει τα βαλτωμένα νερά; Γιατί να μη ζούμε καλύτερα, δεδομένου ότι στον δημόσιο χώρο περνάμε ένα σημαντικό μέρος της ζωής μας; Γιατί να μην κάνουμε τον δημόσιο χώρο πιο ελκυστικό, πιο κοινωνικοποιητικό και πιο ανθρώπινο, ώστε να είναι ένας χώρος μάθησης του αλληλο-σεβασμού, της αξιοπρέπειας και της πολιτισμένης συνύπαρξης; Αυτός ο υψηλός και ωραίος σκοπός προϋποθέτει όμως, για να υλοποιηθεί, μια ηγετική δράση πρωτίστως εκ μέρους του ίδιου του δημάρχου, δηλαδή τη βούληση για κινητοποίηση όλων των δυνάμεων τόσο του δήμου όσο και της τοπικής κοινωνίας με σκοπό ριζικές αλλαγές στον τρόπο που ο καθένας από εμάς αντιλαμβάνεται τα καθήκοντά του απέναντι στο δημόσιο χώρο και στους άλλους με τους οποίους συνυπάρχουμε και συμβιώνουμε.
Καταρχάς ο δήμαρχος θα πρέπει να κινητοποιήσει τις υπηρεσίες του δήμου ώστε να υπάρξουν ορατά αποτελέσματα στον τομέα της καθαριότητας κυρίως στα κεντρικά σημεία της πόλης, ώστε να λειτουργήσουν ως υπόδειγμα για όλη την πόλη μας. Οι δρόμοι και τα πεζοδρόμια γύρω από την πλατεία Εσταυρωμένου, καθώς και η συλλογή των απορριμμάτων και των άχρηστων αντικειμένων χρειάζονται μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση, η οποία πρέπει να ενσωματώνει τη δημιουργία μιας πολιτειακής / δημοτικής παιδείας. Διότι χωρίς μια ταυτόχρονη με τις δράσεις του δήμου διαπαιδαγώγηση των πολιτών / δημοτών τίποτε δεν θα πάει μακριά. Αν δεν αρχίσουμε να μαθαίνουμε τις αξίες μιας κανοναρχούμενης κοινωνίας οι πολίτες της οποίας σέβονται τις αρχές και τις αξίες του κοινού βίου, θα παραμείνουμε μια χώρα με χαμηλά στάνταρντς ευημερίας -και ευτυχίας.
Επίσης, ο δήμαρχος θα μπορούσε μαζί με το δημοτικό συμβούλιο να κατέρχεται σε κεντρικά σημεία της πόλης και να συζητάει με τους δημότες για τα προβλήματα του δημόσιου χώρου. Και όχι μόνο να συζητάει, αλλά και να πράττει, έστω συμβολικά, μαζί με τους δημοτικούς συμβούλους ή και με όσους το επιθυμούν, μαζεύοντας σκουπίδια ενώπιον των δημοτών, κυρίως των νέων. Έτσι μπορεί να γίνει υπόδειγμα και να πείσει πρωτίστως τους νέους ότι μπορεί να υπάρξει εναλλακτική για έναν καλύτερο κοινό βίο.
Επιπλέον, θεωρώ ότι ο δήμος πρέπει να ασχοληθεί με το πράσινο γιατί το μέλλον σχετικά με το κλίμα όλοι γνωρίζουμε πως είναι δυσοίωνο. Οι πράσινες πολιτικές είναι πλέον μια υπαρξιακή αναγκαιότητα, δεν είναι πολυτέλεια. Υπάρχουν στον δήμο εκατοντάδες σημεία για δέντρα που έχουν ξεραθεί ή μένουν κενά για διάφορους λόγους. Ο δήμος θα μπορούσε να έρθει σε επαφή με τα σχολεία και να ορίσει ορισμένες μέρες Προσφοράς στα Κοινά, ένα είδος Χάπενινγκ, όπου μαθητές, δάσκαλοι, γονείς και δημότες εθελοντές με τη βοήθεια του δήμου και τη συμμετοχή μελών του δημοτικού συμβουλίου θα φυτέψουν δενδρύλλια ή θάμνους. Αυτό θα μάθαινε στους νέους να αγαπούν το πράσινο, να το σέβονται και να κατανοούν τη σημασία του για τη ζωή. Θα ήταν ταυτόχρονα ένα μάθημα ευθύνης, δημοκρατικής παιδείας και πολιτισμού.
Τέλος, εφόσον η αισθητική αναβάθμιση αποτελεί έναν διακηρυγμένο στόχο του δήμου, αλλά και του ίδιου του δημάρχου, η αισθητική βία που ασκούν πολλοί και κυρίως ορισμένοι οπαδοί / μέλη του συνδέσμου της τοπικής ποδοσφαιρικής ομάδας, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με θάρρος και αποφασιστικότητα. Δεν είναι βέβαια οι μόνοι που προκαλούν φθορές δημόσιων αγαθών, όπως σε πινακίδες του ΚΟΚ με επικόλληση αυτοκόλλητων της ομάδας (πράξη απάνθρωπη) ή το γκράφιτι στο μετρό (πρόσφατος βανδαλισμός στην έξοδο του μετρό στην οδό Παπαναστασίου), αλλά είναι από αυτούς που προκαλούν τις μεγαλύτερες ζημιές διότι έχουν αυτοαναγορευθεί σε οιονεί εκπροσώπους των δημοτών και του δημόσιου συμφέροντος και επομένως διεκδικούν την ατιμωρησία -και την έχουν. Μια συζήτηση της δημοτικής αρχής με τους εκπροσώπους των συνδέσμων της ομάδας θα μπορούσε να είναι μια αρχή για να ελπίσουμε ότι κάτι μπορεί να αλλάξει στο δήμο μας, και ίσως και στους άλλους δήμους της Αττικής.
Έχω επίγνωση ότι προτείνω πράγματα που δεν γίνονται εύκολα. Όμως, για να υψωθούμε πρέπει, όπως λέει ένας φιλόσοφος, να επιδιώξουμε το αδύνατο.