Κριτική κινηματογράφου
Γράφει ο Κώστας Βλάχος
Το γουέστερν είναι ο κατεξοχήν αμερικάνικος κινηματογράφος και έχει ως κυρίαρχο θέμα τη μεγαλειώδη προσπάθεια κατάκτησης της Δύσης από τους λευκούς αποίκους. Ο μεγάλος ηττημένος αυτής της κατάκτησης είναι φυσικά οι Ινδιάνοι, οι γηγενείς κάτοικοι της Αμερικανικής ηπείρου, τους οποίους οι άποικοι εξόντωσαν σε μια υποδειγματική γενοκτονία. Στις κινηματογραφικές αμερικάνικες ταινίες, μέχρι το 1960, επιχειρήθηκε με επιτυχία μια εξωφρενική διαστρέβλωση της ιστορίας παρουσιάζοντας τους Ινδιάνους ως βάρβαρους πολεμοχαρείς φονιάδες που εμπόδιζαν τη δημιουργία του αμερικανικού ονείρου. Ένας αποδιοπομπαίος τράγος δηλαδή, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα εθνικό αφήγημα, ικανό να λειτουργήσει ως συνεκτικός κοινωνικός ιστός του πολυεθνικού κράτους.
Από το 1960 και με την άνοδο των κοινωνικών κινημάτων σε ολόκληρο σχεδόν τον κόσμο, εμφανίζονται τα λεγόμενα αντι-γουέστερν φιλμς (Soldier Blue του Ralph Nelson, Little Big Man του Arthour Pen και άλλα) όπου επιχειρείται μια αντιστροφή του κλίματος και αποκατάσταση μιας μεγάλης αδικίας σε βάρος των ινδιάνικων φυλών της Αμερικανικής ηπείρου.
Η ταινία του Χιλιανού Felipe Galvez, με την οποία κάνει το ντεπούτο του ως σκηνοθέτης, είναι ένα τέτοιο αντι-γουέστερν που καταδεικνύει με ανατριχιαστική πιστότητα τις φρικαλεότητες των λευκών αποίκων σε βάρος των φιλήσυχων ιθαγενών.
Το 1901, τρεις άνδρες, ένας αδίστακτος Βρετανός στρατιώτης, ένας Αμερικανός πιστολέρο και ένας μιγάς ιθαγενής αναλαμβάνουν, για λογαριασμό ενός ολιγάρχη της εποχής, να εντοπίσουν την καλύτερη δυνατή διέλευση των κοπαδιών του μέσα στην αχανή ιδιοκτησία του, που περιλαμβάνει εκτάσεις στη Χιλή και στην Αργεντινή. Το οδοιπορικό θα είναι αιματοβαμμένο, απεικονίζοντας βασανιστικά την ασκούμενη βία σε βάρος αυτοχθόνων. Το τρομακτικά άδειο τοπίο της γης του πυρός κάνει ανάγλυφη τη σχεδόν πρωτόγονη σκληρότητα που ασκήθηκε σε αθώους ανθρώπους από την αποικιακή βαρβαρότητα.
Στο εξαιρετικό φινάλε του έργου, οι εναπομείναντες της σφαγής θα υποχρεωθούν να φωτογραφηθούν ντυμένοι και στολισμένοι με δυτικά ρούχα με προφανή στόχο την εξαφάνιση του ιδιαίτερου πολιτισμού τους, που βασιζόταν στη συλλογική και όχι στην ατομική ιδιοκτησία και την υποταγή τους στη λευκή κουλτούρα.
Βραβείο FIPRESCI (ένα κάποιο βλέμμα) στο φεστιβάλ Κανών και επίσημη πρόταση της Χιλής στα Όσκαρ 2024.